ಎಪ್ ಡಿ ಎ ಮತ್ತು ಎಸ್ ಡಿ ಎ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಪುನರಾವಲೋಕನ
23 ನೇ ತೀರ್ಥಂಕರ ಹೆಸರು :- ಪಾರ್ಶ್ವ ನಾಥ
ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥನು ಅಶ್ವಸೇನ ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವತಿಯ ಮಗನಾಗಿ ಜನಿಸಿದನು.
ವರ್ಧಮಾನ ಮಹಾವೀರನ ತಂದೆ :- ಸಿದ್ದಾರ್ಥ ತಾಯಿ :- ತ್ರಿಶಲಾದೇವಿ
ಮಹಾವೀರನ ಮೊದಲ ಹೆಸರು :- ವರ್ಧಮಾನ
ವರ್ಧಮಾನ ತನ್ನ 18 ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಯಶೋಧರೆ ಎಂಬ ಯುವತಿಯೊಂದಿಗೆ ಮದುವೆಯಾದನು.ನಂತರ ಪ್ರಿಯಾದರ್ಶನಿ ಎಂಬ ಹೆಣ್ಣು ಮಗುವಿಗೆ ತಂದೆಯಾದನು.
ಮಹಾವೀರನು ಋಜುಪಾಲಕ ನದಿ ದಂಡೆಯ ಜೃಂಬಕ ಗ್ರಾಮದ ಸಾಲಮರದ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನೋದಯವಾಯಿತು.ಕೈವಲ್ಯ ಜ್ಞಾನ ಪಡೆದ ಜಿನನಾದನು.
ಮಹಾವೀರನು ಕ್ರಿ ಪೂ 527 ರಲ್ಲಿ ಬಿಹಾರದ ಪಾವಪುರಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಾಣ ಹೊಂದಿದನು
ಮಹಾವೀರನು ತನ್ನ ಭೋಧನೆಯನ್ನು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರು ಆಡುವ ಅರ್ಧಮಾಗದಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಭೋದಿಸಿದನು.ಇದರಿಂದ ಜೈನಧರ್ಮ ಬಹುಬೇಗ ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತು.
ಮಹಾವೀರನು ತ್ರಿರತ್ನಗಳನ್ನು ಬೋಧಿಸಿದನು
1. ಸಮ್ಯಕ್ ಜ್ಞಾನ- ಒಳ್ಳಯ ಜ್ಞಾನ
2. ಸಮ್ಯಕ್ ದರ್ಶನ – ಒಳ್ಳೆಯ ನಂಬಿಕೆ
3. ಸಮ್ಯಕ್ ಚಾರಿತ್ರ್ಯ – ಒಳ್ಳೆಯ ನಡೆತೆ
ಜೈನಧರ್ಮವನ್ನು ಚಂದ್ರಗುಪ್ತ ಮೌರ್ಯ ಮಗಧ ,ಬಿಂಬಸಾರ ,ಅಜಾತಶತ್ರು, ಅಭಯ ಕಳಿಂಗದ ಖಾರವೇಲ, ಅಶೋಕನ ಮೊಮ್ಮಗ ಸಂಪ್ರೀತಿ, ಪಲ್ಲವರಾಜ ಮಹೇಂದ್ರ ವರ್ಮ್ ಮುಂತಾದ ರಾಜರು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳೊಸಿದರು.
ಚಂದ್ರಗುಪ್ತ ಮೌರ್ಯನ ಕರ್ನಾಟಕದ ಚಂದ್ರಗಿರಿ ತೀರದಲ್ಲಿ ಸಲ್ಲೇಖನ ವ್ರತ ಆಚರಿಸಿ ದಿವಂಗತನಾದನು.
ಬಿಂಬಸಾರನ ಮಗ ಅಭಯ ನು ಜೈನ ಧರ್ಮವನ್ನು ರಾಜಧರ್ಮವೆಂದು ಘೋಷಣೆ ಮಾಡಿದನು .
ಮೊದಲ ಜೈನ್ ಧರ್ಮದ ಸಮ್ಮೇಳನ ಕ್ರಿ ಪೂ 300 ರಲ್ಲಿ ಪಾಟಲಿಪುತ್ರದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು.
ಎರಡನೇ ಜೈನ್ ಸಮ್ಮೇಳನ ಗುಜರಾತ್ ರಾಜ್ಯದ ವಲ್ಲಬಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಿ ಪೂ 512 ರಂದು ನಡೆಯಿತು.
ಗುಜರಾತಿನ ರಾಜಕುಮಾರ ಕುಮಾರಪಾಲನು ಜಗತ್ ಪ್ರಸಿದ್ದ ಮೌಂಟ್ ಅಬು ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನೀರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿದನು .
ಮೂಡಬಿದರೆಯಲ್ಲಿ 1000 ಕಂಬಗಳ ಬಸದಿ ಇದೆ. ಇದನ್ನು ಜೈನಾರ ಮೆಕ್ಕಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ
ಶ್ರವಣಬೆಳಗೋಳವನ್ನು ಜೈನರ ಕಾಶಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಗೌತಮ ಬುದ್ದನ ಬೌದ್ದ ಧರ್ಮ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡಿದನು.
ಬುದ್ದನ ಮೂಲ ಹೆಸರು :- ಸಿದ್ದಾರ್ಥ
ಗೌತಮ ಬುದ್ದನ ತಂದೆಯ ಹೆಸರು :- ಶಾಖ್ಯವಂಶದ ಶುದ್ದೋದನ ತಾಯಿ ಮಹಾದೇವಿ
ಬುದ್ದನು ನೇಪಾಳದ ಲುಂಬಿನವನದಲ್ಲಿ ವೈಶಾಖ್ ಶುದ್ದ ಪೌರ್ಣಿಮೆಯಂದು ಜನ್ಮ ನೀಡಿದನು
ಸಿದ್ದಾರ್ಥನು ತನ್ನ 16 ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಯಶೋಧಾರ ಎಂಬ ಕನ್ಯೆ ವಿವಾಹವಾದನು ,ನಂತರ ಈತನು ರಾಹುಲ್ ಎಂಬ ಮಗುವಿಗೆ ತಂದೆಯಾದನು.
ಬುದ್ದನಿಗೆ ಗಯಾದ ಅರಳಿವೃಕ್ಷದ ಬಳಿ ಜ್ಞಾನೋದಯವಾಯಿತು.
ಬುದ್ದನ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಪ್ರವಚನವನ್ನು ಸಾರನಾಥದ ಜಿಂಕೆವನದಲ್ಲಿ ನೀಡಿದನು.ಇದನ್ನು ಧರ್ಮಚಕ್ರ ಪ್ರವರ್ತನ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಬುದ್ದನ ಮೊದಲ ಶಿಷ್ಯ :- ಆನಂದ
ಬುದ್ದನು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಗೋರಖ್ ಪುರದ ಕುಶಿನಗರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಾಣ ಹೊಂದಿದನು.
ಬೌದ್ದರ ಪವಿತ್ರ ಗ್ರಂಥ :- ತ್ರಿಪಿಟಕ
ಬುದ್ದನು ಪಾಳಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಭೋಧನೆ ಮಾಡಿದನು.
1. ವಿನಯ ಪಿಟಕ :- ಬೌದ್ದ ಬಿಕ್ಷುಗಳು ನಡೆಸಬೇಕಾದ ಶಿಸ್ತಬದ್ದವಾದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
2. ಸುತ್ತ ಪಿಟಕ :; ಬೌದ್ದನ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ ಹಾಗೂ ಬೋಧನೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.ಇದರಲ್ಲಿ ಬುದ್ದನ 548 ಜಾತಕ ಕೃತಿಗಳಿವೆ
3. ಅಭಿದಮ್ಮ್ ಪೀಠಕ :- ಇದು ಬುದ್ದನ ದರ್ಶನ ಜ್ಞಾನವನ್ನೊಂದಿದೆ.
ತ್ರಿಪಿಟಕವನ್ನು ತ್ರಿರತ್ನ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ
ಬುದ್ದನು ಬೋದಿಸಿದ ನಾಲ್ಕು ಸತ್ಯಗಳು
1. ಸತ್ಯ ನುಡಿಯುವುದು
2. ಅಹಿಂಸೆ
3. ಕಳ್ಳತನ ಮಾಡದಿರುವುದು
4. ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ
ಬುದ್ದನು ನಾಲ್ಕು ಆರ್ಯ ಸತ್ಯಗಳನ್ನು ಬೋದಿಸಿದನು
1. ಪ್ರಪಂಚವು ದುಃಖದಿಂದ ಕೊಡಿದೆ
2. ಆಸೆಯೇ ದುಃಖಕ್ಕೆ ಕಾರಣ
3. ದುಃಖಕ್ಕೆ ನಿವಾರಣೆ ಮಾರ್ಗ.
ಸೂಚಿಸುವುದು ಅಂದರೆ ಆಸೆಯನ್ನು ತೊರೆವುದು
4. ಅಷ್ಟಾಂಗ ಮಾರ್ಗ ಅನುಸರಿಸುವುದು
ಒಂದನೇ ಬೌದ್ದ ಸಮ್ಮೇಳನವು ಕ್ರಿ ಪೂ 483 ರಂದು ಅಜಾತಶತ್ರನ ಮಹಾಕಶ್ಯಪನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಯಲ್ಲಿ ರಾಜಗೃಹ ಎಂಬಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದನು.
ಎರಡನೇ ಬೌದ್ಧ ಸಮ್ಮೇಳನ ವೈಶಾಲಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಿ ಪೂ 383 ಕಾಕವರ್ಮನ ಕಾಲಶೋಕ ಘೋಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಭಾಕಾಮಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು.
ಮೂರನೇ ಬೌದ್ದ ಸಮ್ಮೇಳನವು ಕ್ರಿ ಪೂ 251 ರಲ್ಲಿ ಅಶೋಕನು ಮಗ್ಗಲಿಪುತ್ರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಟಲೀಪುತ್ರದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. ಇದು ಅಭಿದಮ್ಮ್ ಪಿಟಕವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು.
4 ನೇ ಬೌದ್ದ ಸಮ್ಮೇಳನವು ಕಾನಿಷ್ಕನು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಕುಂಡಲವನ ಕ್ರಿ ಶ 100 ರಲ್ಲಿ ವಸುಮಿತ್ರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. ಈ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಬೌದ್ದ ಧರ್ಮದ ಹೀನಾಯಾನ ಮತ್ತು ಮಾಹಾಯಾನ ಇಬ್ಬಾಗವಾಯಿತು.
5 ನೇ ಬೌದ್ದ ಸಮ್ಮೇಳನವು ಹರ್ಷವರ್ಧನನು ಕನೌಜ್ ಕ್ರಿ ಶ 643 ರಲ್ಲಿ ಹ್ಯೂಯಾನ್ ತ್ಸಾಂಗ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ನೆಡೆಯಿತು.
ಅಶೋಕನು ಬೌದ್ಧಧರ್ಮದ ಜಗತ್ ಖ್ಯಾತಿಗೆ ಶ್ರಮಿಸಿದನು ಅದರ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ಧರ್ಮ ಮಹಾಮಾತ್ರರನ್ನು ನೇಮಿಸಿದನು, ಶ್ರಿಲಂಕಾಗೆ ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳಾದ ಮಹೇಂದ್ರ ಹಾಗೂ ಸಂಘಮಿತ್ರೆಯರನ್ನು ಧರ್ಮ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿದನು.
ಹೀನಾಯಾನ ಪಂಥವು ಬುದ್ದನಪಾದ ಛತ್ರಿ ಕಣ್ಣು ಚಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸುವುದು.
ಮಹಾಯಾನ ಪಂಥವು ಬುದ್ದನನ್ನು ಮೂರ್ತಿ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸುವುದು.ಇವರ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆ ಯನ್ನು ಬಳೆಸಿದರು.
ಭಕ್ತಿಯಾರ ಖಲ್ಜಿ ಯ ನಳಂದ ಬೌದ್ದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವನ್ನು ನಾಶ ಮಾಡಿ ಬೆಂಕಿ ಇಟ್ಟನು ಬೌದ್ದರನ್ನು ಕೊಂದನು .
ಜಾವ್ ದ ಬೋರ್ ಬುದರ್ ನಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ ವಿಖ್ಯಾತ ಬೌದ್ದ ಸ್ತೂಪ ಹಾಗೂ ಭಾರತದ ಪ್ರಸಿದ್ದ ಸಾಂಚಿಯ ಬೌದ್ದ ಸ್ತೂಪ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು .
ಭಾರತದ ಪ್ರಥಮ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ :; ಮಾರ್ಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ
ಮೌರ್ಯ ವಂಶದ ಸ್ಥಾಪಕ :- ಚಂದ್ರಗುಪ್ತ ಮೌರ್ಯ
ಮೌರ್ಯರ ರಾಜಧಾನಿ :-
ಪಾಟಲಿಪುತ್ರ (ಬಿಹಾರ )
ಮೌರ್ಯ ಕಾಂಛನ :- ಧರ್ಮಚಕ್ರ.